թարմացված է առ 11/06/2015թ.

ԱՔՌԱ սքորի նկարագրություն

Վարկային սքորինգը վարկային ռիսկի վիճակագրական և գործառնական մոդելավորման տարբերակ է, որը ենթադրում է վարկառուի վարկային ռիսկի թվային գնահատականի ներկայացում:
Վարկային սքորինգը գերազանցապես հենված է վիճակագրական մեթոդների հիման վրա և հնարավորինս բացառում է փորձագիտական գնահատականների կիրառումը` վարկարժանության թվային գնահատական ստանալու գործընթացում:
Վարկային սքորինգի էությունը - վիճակագրական ուսումնասիրության և վերլուծության ենթարկելով վարկային տեղեկատվության` ժամանակի ընթացքում հավաքած տվյալները, ձևավորված պատմությունը և ներկա վիճակը, ստոխաստիկ գնահատական տալ ներկա կամ պոտենցիալ վարկառուի վարկային ռիսկին:
Վարկային բյուրոյի սքորինգը մատնանշում է տվյալ անձի կողմից վարկի վերադարձելիության ռիսկը առաջիկա որոշակի ժամանակահատվածում և հիմք է հանդիսանում ինչպես վարկավորման առաջնային որոշում կայացնելու, այնպես էլ ռիսկի վրա հիմնված գնագոյացում (Risk Based Pricing) կատարելու և վարկի պայմանները սահմանելու համար:
ԱՔՌԱ վարկային բյուրոյի կաղմից որպես հիմնական ծառայություն օգտագործվում են նկարագրողական և կանխատեսող սքորերը (տիպային օրինակ):
  1. ԱՔՌԱ նկարագրող սքոր - բնութագրում է վարկառուի վարկային պատմության ներկա վիճակը` հաշվի առնելով այս պահին ունեցած վարկային բեռը, այս պահին կամ երբևէ ունեցած ժամկետանց պարտավորությունները, վարկային պատմության երկարությունը և այլն:

    ԱՔՌԱ նկարագրող սքորի հաշվարկման դեպքում բնութագրիչների ազդեցության չափերը բաշխված են հետևյալ կերպ`
    • Վճարումների (մարումների) պատմություն - 83%
    • Վարկային բեռի մեծություն - 8%
    • Վարկային պատմության երկարություն - 5%
    • Օգտագործված փոխառությունների տեսակներ - 3%
    • Նոր վարկի փնտրում - 1%
    ԱՔՌԱ նկարագրող սքորը տալիս է ժամանակի տվյալ պահին անձի վարկային պատմության թվային գնահատականը:
    ԱՔՌԱ նկարագրող սքորի գնահատականները տատանվում են 400 - 850 միջակայքում:
    ԱՔՌԱ սքոր զեկույցում, բացի վարկառուի սքոր գնահատականից, երևում է նաև համակարգում առկա մաքսիմալ, մինիմալ և միջին սքոր գնահատականները և վարկառուի դիրքը այս ցուցանիշների մեջ: Վարկային պատմության բացակայության դեպքում անձի նկարագրող սքոր գնահատականը մոտ կլինի միջին սքորին:
    Նկարագրող միջին սքորն իրենից ներկայացնում է համակարգում առկա անձանց նկարագրող սքոր գնահատականների կշռված միջինը:


  2. ԱՔՌԱ կանխատեսող սքոր - բնութագրում է վարկառուի կանխատեսող վարկարժանությունն առաջիկա ժամանակահատվածի համար` հաշվի առնելով նրա վարկային պատմության մոդելը, վարքագիծը և նմանատիպ վարկառուների նկարագիրը:

    ԱՔՌԱ կանխատեսող սքորի հաշվարկման դեպքում բնութագրիչների ազդեցության չափերը բաշխված են հետևյալ կերպ`
    • Վճարումների (մարումների) պատմություն - 43%
    • Վարկային բեռի մեծություն - 15%
    • Վարկային պատմության երկարություն - 25%
    • Օգտագործված փոխառությունների տեսակներ - 16%
    • Նոր վարկի փնտրում - 1%
    ԱՔՌԱ կանխատեսող սքորը, հենվելով ժամանակի ընթացքում տվյալ անձի վարկային պատմության մոդելի վրա, տալիս է նրան` ապագա ժամանակահատվածի վարկարժանության թվային գնահատականը: Ի տարբերություն նկարագրող սքորի, որը բնութագում է վարկառուի վարկային պատմությունը ժամանակի կոնկրետ պահին, ԱՔՌԱ կանխատեսող սքորը, վերլուծելով առկա վարկային պատմությունը, նմանատիպ վարկառուների վարքագիծը, գնահատում է վարկառուի ապագա վարքագիծը:
    ԱՔՌԱ կանխատեսող սքորի գնահատականները ևս տատանվում են 400 - 850 միջակայքում:
    Վարկային պատմության բացակայության դեպքում կանխատեսող սքոր գնահատականը մոտ կլինի միջին սքորին:
    ԱՔՌԱ սքոր զեկույցում, բացի վարկառուի սքոր գնահատականից, երևում է նաև համակարգում առկա մաքսիմալ, մինիմալ և միջին սքոր գնահատականները և վարկառուի դիրքը այս ցուցանիշների մեջ: Վարկային պատմության բացակայության դեպքում անձի կանխատեսող սքոր գնահատականը մոտ կլինի միջին սքորին:
    Կանխատեսող միջին սքորն իրենից ներկայացնում է համակարգում առկա անձանց կանխատեսող սքոր գնահատականների կշռված միջինը:
ԱՔՌԱ Քրեդիտ Ռեփորթինգ ՓԲԸ-ն մշակել է նաև ԱՔՌԱ սքոր քարտեր, որոնց հաշվարկման ալգորիթմը հիմնված է ԱՔՌԱ կանխատեսող սքորի մեթոդաբանության վրա: Հիմնական մեթոդական տարբերությունը կայանում է հաշվարկների համար օգտագործվող վարկառուների համակցությունների մեջ՝ եթե ԱՔՌԱ կանխատեսող սքորի հաշվարկը կատարվում է բոլոր ֆիզիկական-անձ վարկառուների մասշտաբով, ապա ԱՔՌԱ սքոր քարտերի հաշվարկման ընթացքում հաշվի են առնվում ֆիզիկական անձ-վարկառուների կոնկրետ շրջանակներ:
Հաշվարկվում են ԱՔՌԱ սքոր քարտերի հետևյալ տեսակները.
  • ԱՔՌԱ քարտային սքոր – բնութագրում է վարկային քարտեր/գծեր և օվերդրաֆտ ունեցող ֆիզիկական անձ-վարկառուների կանխատեսող վարկարժանությունն առաջիկա ժամանակահատվածի համար` հաշվի առնելով նրանց վարկային պատմության մոդելը, վարքագիծը և նմանատիպ վարկառուների նկարագիրը:
  • ԱՔՌԱ ավտո սքոր – բնութագրում է ավտոմեքենաների ձեռքբերման վարկ ունեցող ֆիզիկական անձ-վարկառուների կանխատեսող վարկարժանությունն առաջիկա ժամանակահատվածի համար` հաշվի առնելով նրանց վարկային պատմության մոդելը, վարքագիծը և նմանատիպ վարկառուների նկարագիրը:
  • ԱՔՌԱ հիփոթեկային սքոր – բնութագրում է անշարժ գույքի ձեռքբերման կամ կապիտալ վերանորոգման վարկ ունեցող ֆիզիկական անձ-վարկառուների կանխատեսող վարկարժանությունն առաջիկա ժամանակահատվածի համար` հաշվի առնելով նրանց վարկային պատմության մոդելը, վարքագիծը և նմանատիպ վարկառուների նկարագիրը: